Những Điểm Chính Khi So Sánh Incoterms 2010 Và 2020
- Cả Incoterms 2010 và 2020 đều gồm 11 điều kiện do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành.
- Khác biệt lớn nhất là Incoterms 2020 đổi tên DAT thành DPU và mở rộng địa điểm giao hàng. Incoterms 2020 nâng mức bảo hiểm mặc định của CIP lên loại cao nhất, trong khi bản 2010 chỉ ở mức tối thiểu.
Incoterms 2010 Và 2020 Giống Nhau Ở Điểm Nào?
Incoterms 2010 và 2020 giống nhau ở ba điểm cốt lõi: cùng 11 điều kiện, cùng do ICC ban hành và cùng phân chia chi phí, rủi ro, trách nhiệm giữa hai bên. Cấu trúc bốn nhóm E, F, C, D được giữ nguyên.
Cả hai phiên bản đều không quy định quyền sở hữu hàng hóa, phương thức thanh toán hay luật áp dụng. Phạm vi này giống nhau, nên hiểu một bản là có nền tảng để hiểu bản còn lại.
Về bản chất, cả hai đều là chuẩn chung do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) xây dựng để hai bên ở các quốc gia khác nhau hiểu thống nhất nghĩa vụ giao hàng. Bảy điều kiện dùng cho mọi phương thức vận tải và bốn điều kiện dành cho vận tải biển được duy trì ở cả hai bản.
Điểm khác nằm ở chi tiết một số điều kiện, không phải ở khung tổng thể. Vì vậy, doanh nghiệp đã quen Incoterms 2010 chỉ cần cập nhật vài thay đổi để dùng bản 2020.
Sự Khác Nhau Giữa Incoterm 2010 Và 2020 Là Gì?
Incoterms 2020 khác Incoterms 2010 ở bốn điểm chính: DAT được đổi thành DPU, mức bảo hiểm của CIP được nâng lên, FCA bổ sung tùy chọn vận đơn on board và chi phí được trình bày rõ hơn.
Những thay đổi này chủ yếu nhằm xử lý các vướng mắc thường gặp khi áp dụng Incoterms 2010 và giúp doanh nghiệp phân chia trách nhiệm chính xác hơn. Bảng dưới đây sẽ so sánh trực tiếp hai phiên bản.
| Tiêu chí | Incoterms 2010 | Incoterms 2020 |
|---|---|---|
| Số điều kiện | 11 | 11 |
| Điều kiện nhóm D | DAT, DAP, DDP | DPU, DAP, DDP |
| Giao hàng đã dỡ | DAT, chỉ tại bến bãi | DPU, tại bất kỳ địa điểm nào |
| Bảo hiểm CIP | Institute Cargo Clauses (C) | Institute Cargo Clauses (A) |
| Bảo hiểm CIF | Institute Cargo Clauses (C) | Institute Cargo Clauses (C) |
| Vận đơn on board cho FCA | Không quy định | Cho phép thỏa thuận |
| Trình bày chi phí | Rải rác | Gom tập trung theo mỗi bên |
DAT Đổi Thành DPU Và Mở Rộng Địa Điểm Giao
Thay đổi dễ nhận thấy nhất là điều kiện DAT của bản 2010 được đổi tên thành DPU trong bản 2020. DAT (Delivered at Terminal) chỉ cho phép giao hàng đã dỡ tại một bến, chẳng hạn cảng hoặc ga.
DPU (Delivered at Place Unloaded) giữ nguyên bản chất là người bán phải dỡ hàng, nhưng mở rộng địa điểm giao. Nay hàng có thể được giao đã dỡ tại bất kỳ nơi nào hai bên thỏa thuận, không giới hạn ở bến bãi.
Việc đổi tên phản ánh nhu cầu thực tế, khi nhiều giao dịch cần giao hàng tận kho người mua thay vì chỉ tại cảng. DPU vẫn là điều kiện duy nhất trong bộ quy tắc yêu cầu người bán chịu trách nhiệm dỡ hàng.
CIP Nâng Mức Bảo Hiểm, CIF Giữ Nguyên
Thay đổi quan trọng thứ hai nằm ở nghĩa vụ bảo hiểm của điều kiện CIP. Trong bản 2010, người bán chỉ cần mua bảo hiểm ở mức tối thiểu, tức Institute Cargo Clauses (C).
Với bản Incoterms 2020, CIP yêu cầu người bán mua bảo hiểm ở mức cao nhất, tức *Institute Cargo Clauses (A)*. Mức này bảo vệ hàng hóa rộng hơn, phù hợp với hàng có giá trị cao thường đi bằng container.
Đáng chú ý, điều kiện CIF không thay đổi và vẫn giữ mức bảo hiểm tối thiểu ICC (C). Vì vậy, khi so sánh CIP và CIF trong bản 2020, doanh nghiệp cần nhớ hai điều kiện này không còn cùng mức bảo hiểm như trước.
FCA Cấp Vận Đơn On Board Cho Người Bán
Điểm mới thứ ba giải quyết một vướng mắc thực tế của điều kiện FCA khi thanh toán bằng thư tín dụng. Bản 2010 không có cơ chế để người bán nhận vận đơn ghi chú đã xếp hàng lên tàu.
Dẫu vậy, bản 2020 cho phép hai bên thỏa thuận để người mua yêu cầu hãng tàu cấp vận đơn có ghi chú on board cho người bán. Nhờ đó, người bán có chứng từ cần thiết để xuất trình cho ngân hàng khi thanh toán.
Trước đây, nhiều doanh nghiệp dùng FOB cho hàng container chỉ để có vận đơn "on board" theo yêu cầu của L/C. Incoterms 2020 đã khắc phục vướng mắc này, giúp doanh nghiệp có thể sử dụng FCA đúng với thực tế giao hàng.
Đọc thêm:
Doanh Nghiệp Nên Chọn Incoterms 2010 Hay 2020?
Doanh nghiệp nên ưu tiên Incoterms 2020 vì đây là phiên bản mới nhất. Tuy nhiên, hai bên vẫn có thể áp dụng Incoterms 2010 nếu cùng thống nhất.
Điều quan trọng là hợp đồng phải ghi rõ năm phiên bản, ví dụ: FOB Hai Phong Port, Incoterms 2020. Nếu chỉ ghi tên điều kiện mà không ghi năm, các bên có thể hiểu khác nhau về trách nhiệm và nghĩa vụ.
Để lựa chọn phiên bản phù hợp, doanh nghiệp nên dựa trên các nguyên tắc sau:
- Ưu tiên bản 2020 cho hợp đồng mới: Bản mới trình bày rõ hơn và phản ánh đúng thực tiễn vận tải container hiện nay.
- Chấp nhận bản 2010 khi đối tác yêu cầu: Một số ngành hoặc thị trường vẫn quen dùng bản 2010, nên có thể giữ nếu hai bên thống nhất.
- Luôn ghi rõ phiên bản và địa điểm: Ví dụ, ghi CIF Cảng Cát Lái, Incoterms 2020 để tránh mọi nhầm lẫn.
- Rà lại điều kiện bị thay đổi: Nếu hợp đồng dùng DAT, CIP hoặc FCA, cần đối chiếu kỹ vì đây là các điều kiện khác nhau giữa hai bản.
Với doanh nghiệp chưa quen xử lý thủ tục theo từng điều kiện Incoterms, sử dụng dịch vụ ủy thác xuất nhập khẩu là một cách để đảm bảo hợp đồng dẫn chiếu đúng phiên bản và nghĩa vụ.
Tóm tắt lại, sự khác nhau giữa Incoterm 2010 và 2020 tác động tới lựa chọn của doanh nghiệp là:
- Nếu dùng DAT: Bản 2020 đã thay bằng DPU, nên hợp đồng mới cần cập nhật tên điều kiện.
- Nếu dùng CIP: Bản 2020 buộc mua bảo hiểm mức cao nhất, làm tăng chi phí nhưng bảo vệ hàng tốt hơn.
- Nếu dùng FCA cho hàng container: Bản 2020 hỗ trợ vận đơn on board, thuận lợi hơn khi thanh toán bằng thư tín dụng.
Dữ Liệu Thương Mại Hỗ Trợ Chọn Điều Kiện Incoterms Ra Sao?
Dữ liệu thương mại hỗ trợ chọn điều kiện Incoterms bằng cách cung cấp thông tin về chi phí vận chuyển, rủi ro logistics và năng lực thông quan của mỗi bên. Nhờ đó, doanh nghiệp chọn điều kiện tối ưu chi phí và tránh rủi ro pháp lý, thay vì quyết định theo thói quen.
Khi phải chọn giữa các nhóm điều kiện, doanh nghiệp cần đối chiếu ba loại dữ liệu chính. Mỗi loại tác động trực tiếp đến việc nên nghiêng về nhóm F, nhóm C hay nhóm D:
- Dữ liệu chi phí vận tải và bảo hiểm: So sánh giá cước và phí bảo hiểm giữa các tuyến. Chọn nhóm C như CIF hoặc CIP nếu người bán có ưu đãi cước tốt, chọn nhóm F như FOB hoặc FCA nếu người mua tự thu xếp được giá cước rẻ hơn.
- Dữ liệu rủi ro và lịch sử tổn thất: Thống kê tỷ lệ hư hỏng theo từng tuyến hoặc phương thức vận tải, giúp xác định thời điểm chuyển giao rủi ro phù hợp và mua bảo hiểm chính xác cho tuyến có tổn thất cao.
- Dữ liệu năng lực hải quan và pháp lý: Đánh giá mức độ phức tạp của thủ tục tại cảng đi và cảng đến. Tránh dùng EXW nếu người bán thiếu kinh nghiệm xuất khẩu, tránh dùng DDP nếu người bán không thông thạo luật thuế tại nước nhập khẩu.
Để khai thác những dữ liệu này, doanh nghiệp có thể tham khảo nền tảng của TradeInt Việt Nam, với hơn 10 tỷ hồ sơ lô hàng và 420 triệu hồ sơ doanh nghiệp trải khắp 220+ quốc gia. Thử ngay!
Kết Luận
So sánh Incoterms 2010 và 2020 cho thấy hai phiên bản giống nhau về khung tổng thể, cùng 11 điều kiện và cấu trúc bốn nhóm, nhưng khác ở bốn điểm cụ thể. Đó là đổi DAT thành DPU, nâng bảo hiểm CIP, thêm vận đơn on board cho FCA và trình bày chi phí rõ hơn.
Vì cả hai bản cùng hiệu lực, doanh nghiệp cần ghi rõ phiên bản trong hợp đồng và rà kỹ các điều kiện bị thay đổi. Với hợp đồng mới, bản 2020 thường là lựa chọn hợp lý hơn.
Khi cần đối chiếu cách thị trường đang áp dụng các điều kiện Incoterms, dữ liệu thương mại của TradeInt Việt Nam là điểm khởi đầu hữu ích cho quyết định của doanh nghiệp.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Incoterms 2010 Và 2020
Incoterms 2020 Có Bao Nhiêu Điều Kiện Bị Thay Đổi So Với 2010?
Về cơ bản có ba điều kiện chịu thay đổi đáng kể. DAT được đổi tên thành DPU và mở rộng địa điểm giao, CIP được nâng mức bảo hiểm lên loại cao nhất, còn FCA được bổ sung tùy chọn vận đơn on board. Số lượng 11 điều kiện vẫn giữ nguyên.
Có Bắt Buộc Chuyển Từ Incoterms 2010 Sang 2020 Không?
Không bắt buộc. Incoterms 2010 và 2020 cùng có hiệu lực, nên hai bên có thể chọn phiên bản nào cũng được, miễn ghi rõ trong hợp đồng. Tuy nhiên, với hợp đồng mới, bản 2020 thường được khuyến khích vì phản ánh đúng thực tiễn hiện nay.
